2001 Delfshaven Oude kerk Hoofdorgel
Dit orgel werd in 1855 vervaardigd door
de Utrechtse firma J.Bätz & Co, die vanaf 1849 onder leiding stond
van Christian Gottlieb Friedrich Witte (1802-1873). Als adviseur trad de 'eigen'
organist A.P.G. de Waal op. De Waal was groot orgelkenner. Een dispositieverzameling
van zijn hand bevindt zich in de Koninklijke Bibliotheek te 's-Gravenhage. Overigens
had hij liever een instrument van de Rotterdamse orgelmakers Kam & Van der
Meulen gezien, maar het kerkbestuur besliste anders.
De Pelgrimskerk is direct aan de haven gelegen. Het orgel heeft hierdoor nogal
eens te lijden gehad van het zoute havenwater. Met name de frontpijpen hadden
hier last van. Na herhaaldelijk polijsten werd dit pijpwerk in 1884 vervangen
door Johann Frederik Witte (1840-1902), zoon van de oorspronkelijke bouwer.
Het instrument kreeg toen ook een tremulant. Al in 1892-3 moesten de frontpijpen
opnieuw gepolijst worden, nu door de Leidse orgelmaker Jan van Gelder (1846-1895).
Hij vernieuwde tevens enkele onderdelen van de mechaniek. Al in 1900 was wederom
herstel nodig, nu door de Rotterdamse orgelmakers Jan en Gerrit van der Kleij
(resp. 1866-1923 en 1882-1946). In 1937 vond gedeeltelijke revisie plaats door
de Utrechtse orgelmaker Johan de Koff (1863-1950), een der voortzetters van
het bedrijf van Witte. Zijn zoon Johan (1891-1976) restaureerde het orgel in
1957. Bij deze werkzaamheden werd, naar de tijdgeest, hard ingegrepen. De oorspronkelijke
windvoorziening werd vervangen; de gescheiden winddruk, een unicum in het oeuvre
van Witte, verviel en het bovenwerk werd lager in de kast geplaatst. Dit laatste
noodzaakte tot nogal wat ingrepen in het mechaniek.
Nadat het kerkgebouw in de negentiger jaren was gerestaureerd besloot men ook
het orgel aan
te pakken.
Onder advies van dr. Hans van Nieuwkoop en drs W. Diepenhorst restaureerde
Orgelmakerij Steendam het instrument in 1999-2000. De zes windladen en het pijpwerk
werden gerestaureerd: de oorspronkelijke windvoorziening werd hersteld, de intonatie-ingrepen
ongedaan gemaakt en de gescheiden winddruk weer aangebracht. Nieuw (in Witte-stijl)
zijn het pedaalklavier en de Tremulant. De heringebruikneming vond op 16 juni
2000 plaats.
 |
Huidige Dispositie
(net als in 1855)
|
Email: info@orgelbouwsteendam.nl