1995 Doornspijk Christelijk Gereformeerde kerk

Het orgel dat thans de Christelijke Gereformeerde kerk van Doornspijk siert, stond tot 1990 in de Oud-katholieke St. Jacobuskerk te Utrecht. Dit kerkgebouw werd in dat jaar afgestoten.

Het instrument, geplaatst in een eenvoudige neo-gotische kast, dateert uit 1879 en werd vervaardigd door de Utrechtse orgelbouwer Johan Fredrik Witte (1840-1902). 
Witte was de laatste telg uit het fameuze orgelbouwersbedrijf Bätz-Witte en nam de leiding over in 1873, toen zijn vader overleed. Dit bedrijf was werkzaam van 1739 tot 1902.

De kwaliteit van het werk van Witte is goed weergegeven in een 'in memorandum' dat zijn collega N. Maarschalkerweerd in 1902 schreef.
'De nu betreurde overledene muntte boven alles uit in soliditeit, accuratesse en vasthoudendheid aan eenmaal als uitmuntend erkende stelsels; moeilijk was hij te bewegen de allernieuwste vindingen der orgelkunst toe te passen, of schoon hij dit toch waardeerde...'

De Oud-katholieke parochie kon zich een nieuw orgel veroorloven dank zij een bijdrage, groot f 4.000,— van mevrouw Petronella van Oort, weduwe van Cornelis Kinnegim. 
Een herinneringsplaat aan de achterzijde van het instrument herinnert hieraan. 
Het contract tussen het kerkbestuur en Witte werd in december 1878 getekend. Volgens artikel 3 moest het orgel 'geheel gereed en bespeelbaar afgeleverd worden voor Paaschen van het jaar 1800 tachtig of zoveel vroeger als mogelijk zal zijn'. 
De inwijding vond plaats op 10 augustus 1879. Het oude orgel werd overgedaan aan een van de zustergemeenten te Amsterdam.
Witte hield het instrument tot zijn dood in onderhoud. Deze taak werd eerst overgenomen door G. Spit uit 's-Gravenhage en later door J.C. Sanders uit Utrecht. Beiden hadden hun opleiding nog in de werkplaats van Witte genoten.

In de jaren na de tweede wereldoorlog bestond er weinig waardering voor negentiende-eeuwse orgels. Veel instrumenten van Witte en zijn tijdgenoten zijn toen gesloopt dan wel ingrijpend gewijzigd. Het Utrechtse/Doornspijkse instrument is evenwel goed bewaard gebleven.

In 1971 is het orgel gerestaureerd door de firma K.B. Blank & Zoon uit Herwijnen. 
Aardig is hierbij te vermelden dat de fa. Blank een voortzetting is van de bovengenoemde fa. Sanders, zodat het onderhoud van het instrument in feite altijd in handen van Witte en zijn opvolgers is gebleven.
Naar huidige maatstaven was de restauratie van 1971 enigszins gedateerd. Zo werden in de laden zgn. 'telescoophulzen' aangebracht om het instrument beter bestand te maken tegen klimatologische invloeden.
Bij de overplaatsing naar Doornspijk zijn de aanpassingen uit 1971 ongedaan gemaakt.
De kast is vervaardigd van vurenhout en werd opnieuw in imitatie-eiken geschilderd.
Bij de laatste restauratie zijn de beide klavieren opnieuw belegd met been, ter vervanging van het aangebrachte kunststof. De magazijnbalg werd opnieuw beleerd. 
De invoering van het mechaniek werd vernieuwd. Het verwormde plafond werd vervangen. Het pijpwerk werd opgevormd en aanwezige stemschade hersteld. De frontpijpen werden gepolijst en de labia voorzien van bladgoud.

Dispositie:

Speelhulpen:
Tremulant (1995)
Manuaalkoppel
Koppeltrede voor Hoofdwerk-Pedaal en Nevenwerk-Pedaal
Ventiel

Windvoorziening: Magazijnbalg met 2 schepbalgen. De handpompinrichtig is nog aanwezig.
Winddruk: 95mm Wk
Stemming: gelijkzwevend
Toonhoogte: 440 Hz bij 18⁰ C.

Details pijpwerk:

Email: info@orgelbouwsteendam.nl